Fundacja czy stowarzyszenie?

4 najważniejsze różnice, które pomogą dokonać wyboru

Jeśli podjąłeś decyzję o prowadzeniu działalności gospodarczej lub jakiejkolwiek innej, stoisz teraz przed wyborem formy, w jakiej chciałbyś ją wykonywać. Najbardziej popularne w naszym kraju są fundacje oraz stowarzyszenia. Chociaż w wielu aspektach pozostają do siebie zbliżone, posiadają także szereg znaczących różnic. Wybór właściwej formy powinien być Twoim priorytetem, ponieważ może skutecznie ułatwić lub utrudnić prowadzenie działalności. Dlatego nie zwlekaj z podjęciem właściwej decyzji.

Nasza firma działa na rynku od niemal 6 lat, oferując klientom kompleksową obsługę prawną fundacji oraz stowarzyszeń. Zarejestrowaliśmy w sumie ponad 80 organizacji, a także doradzaliśmy kilkuset podmiotom w zakresie prowadzenia działalności. Pomożemy przygotować Ci statut, regulaminy planowanych wydarzeń, a także doradzimy gdzie szukać źródeł dofinansowania. Badania pokazują, że ponad 56% organizacji pozarządowych doświadcza problemów związanych z nadmiernie rozbudowaną biurokracją administracji publicznej*. Klienci często samodzielnie borykają się z biurokratycznymi problemami, popełniając podstawowe błędy. Powszechne jest niedopełnianie formalnych wymogów w procesie rejestracji fundacji oraz stowarzyszeń, które to skutecznie przedłużają przebieg całej procedury. Równie często klienci nie są w stanie samodzielnie przygotować wyczerpującego projektu statutu, który przecież stanowi podstawę działania organizacji. Dlatego warto rozważyć skorzystanie z usług prawników.

1/4:
Założyciele, czyli kto może stworzyć fundację lub stowarzyszenie?

Decydując się na prowadzenie działalności w formie stowarzyszenia, będziesz potrzebować pomocy kilku zaangażowanych w nią osób, do zrealizowania tego celu. Stowarzyszenie może zostać założone jedynie „grupowo”, przez minimum 7 osób. Ostatni wyraz nie jest przypadkowy, gdyż muszą być to osoby fizyczne. Nie jest możliwe powołanie stowarzyszenia przez przedsiębiorstwa, spółki lub inne osoby prawne.
Natomiast przepisy dotyczące fundacji nie przewidują w tym zakresie właściwie żadnych ograniczeń. Fundator może być jeden, ale może być też ich wielu. Nie ma także znaczenia jego podmiotowość – fundacja może zostać powołana zarówno przez osoby fizyczne jak i prawne.

2/4:
Kto może być członkiem stowarzyszenia, a kto może wstąpić w szeregi fundacji?

Ustawa o stowarzyszeniach przewiduje także restrykcje w zakresie samego członkostwa. Członkiem stowarzyszenia mogą zostać obywatele polscy, którzy posiadają pełną zdolność do dokonywania czynności prawnych. Obcokrajowcy mogą wprawdzie wstępować do stowarzyszeń, ale jedynie na specjalnych zasadach. Natomiast osobom prawnym może przysługiwać co najwyżej status członka wspierającego, pozbawionego prawa głosu.
W odniesieniu do fundacji, przepisy w ogóle nie posługują się terminem „członkostwo”. Fundacja może natomiast zatrudniać pracowników, bez względu na ich miejsce zamieszkania czy obywatelstwo.

3/4:
Cele i formy działania fundacji i stowarzyszenia

Fundacje i stowarzyszenia różnią się także pod względem celu prowadzonej działalności. Podczas gdy stowarzyszeniu może przyświecać każdy cel zgodny z obowiązującymi przepisami, cel prowadzonej przez fundację działalności musi być nie tylko zgodny z prawem, ale także użyteczny społecznie lub gospodarczo.
Ponadto, działalność stowarzyszenia może być nastawiona na wspieranie swoich członków albo na spełnienie celów całkowicie nierealnych. Natomiast cel fundacji musi być rzeczywisty i nie może polegać na wspieraniu członków jej władz. Dlatego działania stowarzyszenia mogą być kierowane zarówno do jego członków jak i innych osób, podczas gdy aktywność fundacji powinna być nastawiona wyłącznie na podmioty znajdujące się poza jej strukturą.

4/4:
Majątek fundacji, a majątek stowarzyszenia

Podstawową różnicą dzielącą stowarzyszenia i fundacje jest kwestia kapitału startowego organizacji. W przypadku stowarzyszenia, przepisy nie wymagają, by członkowie wnosili jakikolwiek kapitał pieniężny. Przyjmuje się, że ich aktywność oraz podejmowana inicjatywa same w sobie stanowią kapitał.
Sprawa wygląda inaczej w odniesieniu do fundacji. Podstawą jej działalności jest majątek, w który wyposaża ją fundator. W skład tzw. funduszu założycielskiego mogą wchodzić pieniądze oraz rzeczy, zarówno ruchomości jak i nieruchomości.

Po lekturze artykułu wiesz już jakie są podstawowe różnice pomiędzy stowarzyszeniem oraz fundacją. Teraz powinieneś dokonać analizy, która z tych form najlepiej dopasuje się do charakteru planowanej przez Ciebie działalności. Bez względu na wybór formy, warto skorzystać z porady specjalistów.

STOWARZYSZENIE FUNDACJA
ZAŁOŻYCIELE - minimum 7 założycieli
- osoby fizyczne
- jeden lub wielu fundatorów
- osoby fizyczne i prawne
CZŁONKOWIE - obywatele polscy posiadający pełną zdolność do czynności prawnych
- obcokrajowcy oraz osoby prawne na specjalnych zasadach
- nie występuje pojęcie członkostwa
CEL - możliwy jest każdy cel zgodny z prawem
- cel może polegać na wspieraniu członków stowarzyszenia
- cel może być nierealny
- cel musi być zgodny z prawem oraz społecznie lub gospodarczo użyteczny
- cel nie może być nierealny
- cel nie może polegać na wspieraniu władz fundacji
MAJĄTEK - nie jest wymagane wnoszenie majątku na etapie tworzenia organizacji - podstawą działania fundacji jest tzw. fundusz założycielski, pochodzący od fundatora
-fundusz założycielski może obejmować pieniądze, ruchomości lub nieruchomości

O autorze

Marek Czyżewski, absolwent Northumbria University, właściciel grupy PRAVNA. W ciągu 5 lat swojej działalności spółka zarejestrowała ponad 60 fundacji. Wcześniejsza działalność, jako pierwsza w Polsce, zajmowała się przygotowywaniem dokumentacji e-commerce. Jednak to Grupa Pravna ustanowiła nowe standardy skutecznej obsługi prawnej przez Internet.